Trong hai thập kỷ qua, chế độ ăn Ketogenic (Keto) đã trở nên phổ biến nhờ hiệu quả giảm cân. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism đã chỉ ra rằng chế độ ăn này còn mang lại những lợi ích to lớn trong việc duy trì sự minh mẫn và phục hồi tế bào não.
Cơ chế tác động: Lưu lượng máu và BDNF
Nghiên cứu tập trung vào hai yếu tố then chốt giúp não bộ khỏe mạnh:
- Lưu lượng máu não (Cerebral Blood Flow): Tăng cường khả năng cung cấp oxy và dưỡng chất.
- BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor): Một loại protein đóng vai trò như “thức ăn cho não”, giúp sửa chữa các tế bào bị tổn thương và xây dựng mạng lưới thần kinh.
Tiến sĩ Mads Svart từ Trung tâm Tiểu đường Steno Aarhus (Đan Mạch) giải thích: “Chế độ ăn Ketogenic giúp tăng lưu lượng máu não và nồng độ BDNF. Đây là chìa khóa để giảm thiểu sự suy giảm nhận thức do tuổi tác hoặc lối sống không lành mạnh gây ra.”
Chi tiết nghiên cứu
Các nhà khoa học đã thực hiện một nghiên cứu chéo (crossover study) trên 11 tình nguyện viên (trung bình 57 tuổi, không mắc tiểu đường):
- Phương pháp: Một nhóm thực hiện chế độ Keto và nhóm còn lại ăn theo chế độ tiêu chuẩn trong 3 tuần, sau đó hoán đổi cho nhau.
- Đo lường: Sử dụng công nghệ chụp PET, MRI để đo lưu lượng máu và xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ BDNF.
Kết quả ấn tượng
Nghiên cứu đã ghi nhận những thay đổi tích cực rõ rệt sau khi người tham gia chuyển sang chế độ Keto:
- Lưu lượng máu não: Tăng từ mức 60 lên 70 ml/phút trên mỗi ml mô não. Đây là mức tăng có ý nghĩa lâm sàng đáng kể, giúp ngăn ngừa các vấn đề về nhận thức.
- Nồng độ BDNF: Tăng vọt khoảng 50% (từ 4 µg/ml lên gần 6 µg/ml). Kết quả này được ghi nhận ở 10 trên tổng số 11 người tham gia.
Ai sẽ được hưởng lợi nhiều nhất?
Sau khi nghiên cứu này được công bố, đây là hai nhóm người được lợi nhiều nhất:
- Người trên 60 tuổi: Giai đoạn này lưu lượng máu và BDNF tự nhiên bắt đầu suy giảm. Chế độ Keto giúp trì hoãn quá trình lão hóa não bộ và cải thiện trí nhớ.
- Người trẻ tuổi: Khi bị quá tải về thể chất hoặc tinh thần, việc lấy năng lượng từ Ketone (thay vì carbohydrate) giúp tăng cường sự tập trung và tỉnh táo. Hiệu ứng này được cho là có liên quan đến việc tiết dopamine.
Kết luận
Mặc dù chế độ ăn Keto mang lại nhiều lợi ích cho quá trình chuyển hóa và não bộ, các chuyên gia vẫn khuyến nghị cần có thêm nhiều nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn hơn để đưa ra các hướng dẫn chi tiết cho từng đối tượng cụ thể.
Nếu bạn đang cân nhắc thực hiện chế độ ăn này để bảo vệ não bộ, hãy tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng để đảm bảo cân bằng các dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể.